Dojrzałość SFD · Zmieniona ustawa PARMEC i Instrukcje BCEAO

Ustawa regulująca zdecentralizowane systemy finansowe, przyjęta w 2007 roku w miejsce ustawy PARMEC z 1993 roku, obejmuje wszystkie instytucje mikrofinansowe UEMOA: instytucje wzajemne lub spółdzielcze oszczędnościowo-kredytowe, a także spółki i stowarzyszenia prowadzące tę samą działalność. Nakłada ona obowiązek uzyskania jednolitego zezwolenia wydawanego przez ministra właściwego do spraw finansów po uzyskaniu zgodnej opinii BCEAO, prowadzenia rachunkowości zgodnej z odrębnym planem kont, przestrzegania norm ostrożnościowych określonych instrukcją oraz okresowego przekazywania sprawozdań regulacyjnych. Instrukcje BCEAO precyzują sposób jej stosowania, wskaźnik po wskaźniku.

Ramy prawne są znane. Ich wdrożenie w praktyce już mniej. SFD działający w sieci musi sporządzać sprawozdania skonsolidowane na podstawie kas lokalnych, których systemy informatyczne i praktyki różnią się między sobą. Powracają te same konkretne pytania: czy wskaźnik kapitalizacji jest liczony na podstawie rzeczywiście kwalifikowanych funduszy własnych, czy na podstawie salda księgowego, które nigdy nie zostało skorygowane. Czy tworzenie rezerw na należności zagrożone odpowiada rzeczywistemu okresowi zaległości, czy lokalnej ocenie. Czy sprawozdania okresowe są wysyłane w terminie i kto weryfikuje ich spójność przed wysłaniem. Wzmożony nadzór sprawowany nad SFD powyżej określonych progów rodzi oczekiwania w zakresie kontroli wewnętrznej, w które niewielka struktura nie zawsze jest wyposażona.

Warto rozwiać częste nieporozumienie: reżim SFD nie jest uproszczoną wersją ustawy bankowej. Rządzi się własną logiką, logiką oszczędności gromadzonych od członków lub klientów często słabo ubankowionych, z normami jemu właściwymi, w tym ograniczeniem ryzyka ponoszonego przez jednego kredytobiorcę, regulacją operacji z kierownictwem i wybranymi przedstawicielami oraz pułapem stopy lichwiarskiej. SFD osiągające progi nadzoru Komisji Bankowej i BCEAO wchodzą ponadto w bardziej wymagający system kontroli i instrukcji, bez zmiany statusu.

Audyt zgodności kończy się odpowiedzią tak lub nie: wymóg jest spełniony albo nie jest. Diagnoza dojrzałości stawia inne pytanie. Na jakim poziomie opanowania znajduje się dana praktyka i jakie konkretne działanie pozwala przejść do poziomu wyższego. Wskaźnik przestrzegany przypadkiem przez jeden kwartał i wskaźnik monitorowany udokumentowanym mechanizmem śledzenia co miesiąc dają ten sam werdykt audytu, ale nie ten sam poziom dojrzałości ani nie to samo ryzyko w perspektywie dwunastu miesięcy.

W Datamensio model referencyjny jest gotowy do użycia. Mogą go Państwo dostosować: sztuczna inteligencja dopasowuje obszary tematyczne, pytania i poziomy do statusu Państwa instytucji, lub buduje wersję na podstawie Państwa podręczników procedur i raportów z kontroli. Oceny przeprowadzone w wielu kasach lub oddziałach można porównywać między sobą i w czasie.