Dojrzałość Dyrektywa 2006/21/WE · Zgodność w zakresie gospodarowania odpadami wydobywczymi

Dyrektywa 2006/21/WE, zwana dyrektywą o odpadach wydobywczych, nakłada na każdego operatora wytwarzającego odpady wydobywcze obowiązek posiadania planu gospodarowania odpadami ukierunkowanego na ograniczenie u źródła, odzysk i bezpieczne składowanie. Wprowadza klasyfikację obiektów do kategorii A w zależności od ryzyka poważnej awarii, uszkodzenia konstrukcji lub obecności substancji niebezpiecznych. Wymaga pozwolenia na eksploatację, charakterystyki odpadów, zabezpieczenia finansowego pokrywającego rekultywację, polityki zapobiegania poważnym awariom dla obiektów kategorii A oraz mechanizmu zamknięcia i monitoringu poeksploatacyjnego. Decyzje 2009/335/WE do 2009/360/WE precyzują zasady techniczne.

W praktyce trudność polega nie na znajomości przepisów, lecz na utrzymaniu tego łańcucha w czasie. Czy plan gospodarowania odpadami jest rzeczywiście aktualizowany co pięć lat oraz przy każdej istotnej zmianie, czy pozostaje tym z pierwotnego wniosku o pozwolenie? Czy zabezpieczenie finansowe zostało zweryfikowane od czasu, gdy zmienił się składowany wolumen i koszt rekultywacji? Kto w organizacji dysponuje danymi dotyczącymi charakterystyki odpadów i monitoringu wód kopalnianych, i z jaką częstotliwością dane te docierają do kierownictwa obiektu, a następnie do grupy? Odpowiedzi często różnią się między obiektami w ramach tego samego operatora.

Regularnie powraca pewne nieporozumienie dotyczące zakresu. Dyrektywa wyłącza odpady, które nie wynikają bezpośrednio z poszukiwania, wydobycia i przeróbki, a także odpady pochodzące z wydobycia morskiego i zatłaczania wody. Ponadto łączy się z innymi przepisami, nie zastępując ich: obiekt gospodarowania odpadami wydobywczymi podlega dyrektywie 2006/21/WE, a nie dyrektywie o składowiskach odpadów, lecz zrzuty pozostają regulowane ramową dyrektywą wodną, a obiekt kategorii A może podlegać logice zapobiegania zbliżonej do dyrektywy Seveso III, nie będąc od niej prawnie zależnym. Zmapowanie tych granic pozwala uniknąć powielania mechanizmów lub pozostawienia któregoś bez właściciela.

Audyt zgodności kończy się stwierdzeniem luki lub jej braku w odniesieniu do danego wymogu. Diagnoza dojrzałości odpowiada na inne pytanie: na jakim poziomie opanowania znajduje się każda praktyka i jakie konkretne działanie pozwala przejść na wyższy poziom. Plan gospodarowania odpadami istniejący, lecz niepowiązany z przeglądami eksploatacyjnymi, monitoring geotechniczny prowadzony bez sformalizowanych progów alarmowych, mechanizm zamknięcia opisany, lecz nigdy nieskalkulowany finansowo: to sytuacje, których binarne rozróżnienie zgodny albo niezgodny nie oddaje, a które wynik dla każdego obszaru tematycznego czyni porównywalnymi między obiektami.

Model referencyjny jest gotowy do użycia. Mogą Państwo dostosować go do swojego kontekstu eksploatacyjnego: sztuczna inteligencja dostosowuje obszary tematyczne, pytania i poziomy w zależności od charakteru obiektów, lub buduje wersję dedykowaną na podstawie Państwa decyzji o pozwoleniu, planów gospodarowania odpadami i raportów monitoringu. Audyty prowadzone w wielu obiektach konsolidują się we wspólnej mapie drogowej.